Ο παρών τόμος φιλοξενεί είκοσι εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του Τριήµερου Διεθνούς Συνέδριου για τα Εκατό Χρόνια Ελεύθερης Κοµοτηνής, «Η Κοµοτηνή και η περιοχή της: Από την αρχαιότητα έως την εγκατάσταση των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής», το οποίο πραγµατοποιήθηκε στις 6-8 Μαΐου 2022 στην Κομοτηνή, σε συνδιοργάνωση του Δήµου Κοµοτηνής, της Ιεράς Μητρόπολης Μαρωνείας και Κοµοτηνής, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης και του Τµήµατος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δηµοκρίτειου Πανεπιστηµίου Θράκης.
Οι είκοσι εισηγήσεις του τόμου, που υπογράφουν καταξιωμένοι ακαδημαϊκοί και ερευνητές, αλλά και νεότεροι µελετητές, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, κατανέμονται σε τέσσερις ενότητες με άξονα τον χρόνο και συνθέτουν ψηφίδα ψηφίδα, µέσω διαφορετικών επιστηµονικών πεδίων, όπως η αρχαιολογία, η ιστορία, η φιλολογία, η λαογραφία, η θρησκειολογία, η αρχιτεκτονική κ.ά., τη µακραίωνη ιστορία της Ροδόπης ως πολιτισµικού πεδίου αδιάλειπτης συνέχειας και µετασχηµατισµών.
Με την παρούσα έκδοση, που αποτελεί μια κιβωτό µνήµης, ένα καταφύγιο ερµηνειών και τεκµηρίων, ο Δήμος Κομοτηνής φιλοδοξεί να συµβάλλει ουσιαστικά στην ενίσχυση του πνευµατικού αποθέµατος της περιοχής, η οποία, σεβόµενη την ιστορική της φυσιογνωµία, δεν παύει να ερευνά, να µελετά, να στοιχειοθετεί και να συνδιαλέγεται.