Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί έναν από τους πιο ιστορικά φορτισμένους και γεωπολιτικά σύνθετους χώρους του πλανήτη. Το παρελθόν της είναι εμποτισμένο με βία, το παρόν της χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και το μέλλον της παραμένει αδιόρατο. Πόλεμοι, σεισμοί και πολιτισμικές συνθέσεις αποτελούν αλληλοσυνδεόμενα φαινόμενα, τα οποία, αν και απορρέουν από κοινές αιτίες, εκδηλώνονται με τρόπο ασύμμετρο και συχνά ασύνδετο μεταξύ τους.

Η γεωγραφική σύγκλιση τριών ηπείρων (Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής) σε αυτή τη μικρή, αλλά στρατηγικά κρίσιμη περιοχή συνιστά μοναδικότητα σε παγκόσμια κλίμακα, Εδώ γεννήθηκαν τρεις από τις σημαντικότερες μονοθεϊστικές θρησκείες και αναπτύχθηκαν πολιτισμοί που διαμόρφωσαν την πορεία της ανθρωπότητας. Η Ανατολική Μεσόγειος υπήρξε ταυτόχρονα κοιτίδα του ορθού λόγου και πεδίο άνθησης της μεταφυσικής σκέψης∙ μια περιοχή όπου ο διαφωτισμός και ο σκοταδισμός συνυπάρχουν, συγκρούονται και αλληλεπιδρούν, με τρόπο που συχνά καθορίζει τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις.