Φιλόλογοι και ιστορικοί της λογοτεχνίας σχολιάζοντας την πλημμυρίδα των γιατροσοφικών
και διαιτητικών σημειωμάτων της ύστερης βυζαντινής εποχής, κάνουν λόγο για μια "ζούγκλα" χειρογράφων. Έργα μέτριας φιλολογικής αξίας, όπως χαρακτηρίζονται, κείμενα ερανιστικά, που προέρχονται από την ιατρική παράδοση, με κανονιστικό χαρακτήρα, χαράσσουν
το πλαίσιο της υγιεινής διαβίωσης για τον μη εξειδικευμένο, απλό, αλλά συνάμα εύπορο, αναγνώστη.Το κείμενο που ακολουθεί στις επόμενες σελίδες, μάς παραδίδεται με το όνομα του Ιερόφιλου (φιλόσοφου, γιατρού-ιατροφιλόσοφου) και έχει εκδοθεί από διάφορους κώδικες με παραλλαγές (J.-F. Boissonade, A. Delatte, J.-L. Ideler κ.ά.). Το εν λόγω κείμενο θεωρείται από τα πιο πλούσια ως προς το περιεχόμενό του σε σχέση με άλλα, συνήθως ανώνυμα, έργα της εποχής ή τους στίχους του Πτωχοπρόδρομου εις τους ιβ’ μήνας. Ωστόσο, παρά τη λογοτεχνική του υστέρηση, ο περί τροφών κύκλος του Ιερόφιλου αποτελεί μια ιδιαίτερη μαρτυρία της παράστασης του διαιτητικού/διατροφικού χρόνου για την ύστερη βυζαντινή περίοδο και τα μεταγενέστερα χρόνια. Ο συγγραφέας απαρτίζει ένα ιδεατό μηνολόγιο με βάση τον υλικό χρόνο· όμως, ο χρόνος της εκκλησίας (και της νηστείας) απουσιάζει, όπως και ο χρόνος της οικονομίας της φειδούς. Κεντρική μέριμνα είναι η περιοδική διαχείριση των χυμών του ανθρώπου μέσω της ρύθμισης της τροφής και του ποτού, της συχνότητας των σεξουαλικών επαφών, "του αφροδισιάζειν", και των λουτρών. Σε άλλα ομότροπα διαιτητικά αλφαβητάρια υποδεικνύεται και η σημασία για την υγεία της ελεγχόμενης φλεβοτομίας.Ο ετήσιος κύκλος του Ιερόφιλου είναι ο αρχαϊκός χρόνος της δίαιτας και της καθημερινότητας,
που ορίζεται από την αυστηρή εποχιακότητα της γεωργικής παραγωγής και της κτηνοτροφίας, τις περιόδους του ψαρέματος και του κυνηγιού, από τις συνταγές μαγειρικής με τα πολυαγαπημένα στους ανθρώπους της εποχής μπαχαρικά και αρωματικά φυτά, που λειτουργούν ταυτόχρονα ως φάρμακο και άρτυμα. Και παρά τις συμβουλές και νουθεσίες, το κοσμικό αυτό μηνολόγιο παραμένει ένα κείμενο ανάλαφρο, που αξίζει την περιέργειά μας. Ο συγγραφέας του επιφυλάσσει για κάθε μήνα τις συνετές συμβουλές που οδηγούν στη γη της Επαγγελίας: στη γευστική και σαρκική τέρψη και την άσφαλτη καλοπέραση. Καλή σας περιδιάβαση! (Άννα Ματθαίου)