Γράφει: Παναγιώτης Σιδηρόπουλος

Ολόκληρο το φωτορεπορτάζ σε άλμπουμ τού Facebook.
Σχετικά με τη συγγραφέα Δημήτρη Στεφανάκη και το έργο του.

Μετά την πολύ ευχάριστη εμπειρία που είχαμε στο Δήμο Χαλκηδώντας στη βραδιά με δύο σημαντικούς ποιητές μας, ο Δήμος Ηλιούπολης με τη σειρά του αποδεικνύει ότι όταν υπάρχει θέληση και στόχος γίνονται ωραία πράγματα που ξεφεύγουν από το μέσο όρο δείχνοντας έναν άλλο πολιτισμό, με ουσία, πολιτισμό ως αποτέλεσμα κόπου και κατάθεσης ψυχής.

Έτσι, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη τού δήμου, ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης, προσκεκλημένος τού Πολιτιστικού Αθλητικού Οργανισμού Δήμου Ηλιούπολης είχε την ευκαιρία να γνωριστεί με το αναγνωστικό κοινό τής περιοχής και να μιλήσει αλλά και να συνομιλήσει για θέματα σχετικά με τον πολιτισμό γενικά αλλά και για τον ίδιο και το έργο του.

Το συγγραφέα προσφώνησε η ομότεχνή του Αντιγόνη Καμπέρου δηλώνοντας ότι η παρουσία τού συγγραφέα στη δημοτική βιβλιοθήκη είναι τιμή για την τοπική λέσχη ανάγνωσης. Από τις δηλώσεις της αλλά και από τη συζήτηση όπως εξελίχθηκε, φάνηκε η σε βάθος γνώση τού έργου τού κου Στεφανάκη αλλά και για θέματα τέχνης και λογοτεχνίας ειδικά.

Μίλησε αρχικά για τον ίδιο το συγγραφέα, κάνοντας μία περιεκτική αναφορά στο βιογραφικό του, τις λογοτεχνικές αλλά και τιμητικές διακρίσεις του, αναφέροντας στο τέλος την πλήρη προσωπική του βιβλιογραφία αλλά και τα έργα τρίτων ή συλλογικά στα οποία συμμετείχε.

Στη συνέχεια ο κος Στεφανάκης αφού ευχαρίστησε για την πρόσκληση αλλά και την παρουσία των δημοτών, ξεκίνησε την ομιλία του με ένα απόφθεγμα τού Φερνάντο Πεσσόα, "Η λογοτεχνία είναι η απόδειξη ότι η πραγματικότητα δεν είναι αρκετή", ως ένδειξη ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκες που δεν πληρούνται από την αλήθεια στην οποία ζει.

Ιδιαίτερα στάθηκε στο θέμα τής εμπλοκής τής τεχνολογίας στη σύγχρονη ζωή και πως την επηρεάζει πλέον, αναφερόμενος περισσότερο στην σύγχρονη ηλεκτρονική τεχνολογία που καθορίζει τον τρόπο που επικοινωνούμε, εργαζόμαστε και δημιουργούμε."Είναι η τεχνολογία το τέλος των αφηγήσεων και εμείς οι αλαφροΐσκιωτοι που νομίζουμε ότι μπορούμε να αντισταθούμε;", αναρωτήθηκε. "Είναι η τεχνολογία αυτό που θα αντικαταστήσει όλα τα άλλα;".

"Όχι", απάντησε, σημειώνοντας ότι η τεχνολογία πρέπει να είναι απλώς ένα εργαλείο. Όταν όμως αυτό το ίδιο το εργαλείο αρχίζει να γίνεται στοιχείο τού πολιτισμού, τότε ξεκινά το πρόβλημα". "Η τέχνη κάνει τον κόσμο υποφερτό", μας είπε και συνέχισε, "Η λογοτεχνία είναι ένας είδος τέχνης και για αυτήν θα μιλήσουμε σήμερα, όχι για εμένα".

"Η τεχνολολαγνεία προβλέφθηκε από τη λογοτεχνία", είπε και ανέφερε χαρακτηριστικά έργα στα οποία αποδεικνύεται αυτή η δήλωση, όπως το "1984" τού Όργουελ. "Χάνουμε τους αναγνώστες οι οποίοι στρέφονται στην έτοιμη εικόνα τού διαδικτύου, ατενίζοντας ένα καταναλωτικό μέλλον με πάθος για το χρήμα. Ένα έργο είναι ένας διάλογος με την κοινωνία. Τίθενται ερωτήματα και οι αναγνώστες δίνουν τις απαντήσεις", είπε.

Σε πολλά σημεία τής ομιλίας του αλλά και στο διάλογο με το κοινό, αναφέρθηκε στην αξία τού Ευρωπαϊκού πολιτισμού ως αποτέλεσμα τού Ελληνικού πολιτισμού. "Το μυθιστόρημα είναι δώρο τού Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Αφομοιώνει πολλά πράγματα μαζί. Κάποιοι δεν αναγνωρίζουν τις νέες μορφές αυτής τής τέχνης και συχνά αναφέρονται στο τέλος της για να διαψευστούν και να επαναληφθεί πάλι και πάλι αυτός ο κύκλος".

"Η λογοτεχνία σπάει τη νοσηρή κρούστα τής μακάβριας βεβαιότητας. Αν επικεντρωθούμε στο θάνατο, παραλύουμε. Δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε. Λέμε βέβαια συχνά ότι 'όλοι μια μέρα θα πεθάνουμε' αλλά υποσυνείδητα δεν βάζουμε μέσα τον εαυτό μας εννοώντας συνήθως, 'θα... πεθάνετε'".

"Μπαίνουμε στην ευπώλητη λογοτεχνία για μία πρόσκαιρη διασκέδαση. Στη μεγάλη λογοτεχνία βλέπουμε τον εαυτό μας, για αυτό, όπως έλεγε και ο Προυστ, 'είμαστε αναγνώστες τού εαυτού μας'", είπε χαρακτηριστικά κάνοντας μία σύγκριση αυτού που ονομάζουμε "ελαφριά" λογοτεχνία, με έργα ποιότητας που αντέχουν στο χρόνο.

Η κα Αντιγόνη Καμπέρου παρενέβη σχολιάζοντας ότι το έργο τού κου Στεφανάκη, "Μέρες Αλεξάνδρειας", είναι ένα τέτοιο έργο λογοτεχνίας που αντέχει και θα αντέξει στο χρόνο, "Είναι στα χνάρια τού Τολστόι", όπως είπε χαρακτηριστικά. "Όταν ξαναδιαβάσεις ένα έργο σου μετά από χρόνια, καμιά φορά αναρωτιέσαι αν το έγραψες εσύ", σχολίασε ο κος Στεφανάκης.

Ακολούθησε μία σύντομη παρουσίαση τής πρόσφατης εργογραφίας τού συγγραφέα με έναν μικρό σχολιασμό για το κάθε έργο. Στο βίντεο που συνοδεύει αυτό το ρεπορτάζ θα ακούσετε τον κο Στεφανάκη να μιλάει για τα έργα του και πως ο ίδιος τα αντιλαμβάνεται.

"Στα έργα μου κυριαρχούν οι τόποι περισσότερο και λιγότερο οι άνθρωποι", είπε ο συγγραφέας ολοκληρώνοντας αυτή τη μικρή περιγραφή και δηλώνοντας ως αγαπημένο του το "Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι". "Το καλοκαίρι με βοηθάει να χαμογελάω και να αισθάνομαι αισιόδοξος", είπε. Εδώ, η κα Καμπέρου απόδειξε τη σπουδαία προετοιμασία της για τη συζήτηση με το συγγραφέα, θυμίζοντάς του δικά του παλαιότερα έργα τα οποία καλούνταν να σχολιάσει.

Η είδηση τής βραδιάς είναι ότι ο κος Στεφανάκης έχει ήδη παραδώσει το νέο του έργο το οποίο θα δημοσιευτεί σε 2 περίπου μήνες με τίτλο, "Ο χορός των ψευδαισθήσεων", ενώ ήδη άρχισε το επόμενο μυθιστόρημά του με θέμα την πόλη που ζει, την Αθήνα, "με την ιστορία χιλιετιών", όπως είπε.

Με αυτό το σχόλιο θυμήθηκε και το έργο του "θα πολεμάς με τους θεούς" με κεντρικό ήρωα το σπαρτιάτη βασιλιά Λεωνίδα. "Ο Λεωνίδας είναι ο αγαπημένος μου ήρωας. Σε αυτόν οφείλεται η ύπαρξη τής ίδιας τής Ευρώπης, αυτής τής τράπεζας πολιτισμού", είπε και ανέφερε σημαντικά ονόματα ως "προϊόντα" αυτής τής τράπεζας, Ντοστογιέφσκι, Καζαντζάκης, Θεβάντες, αλλά και τής κλασικής εποχής, Πλάτων, Όμηρος.

"Η λογοτεχνία μοιάζει με τη θρησκεία. Δεν αλλάζεις ούτε γραμμή. Τι να αλλάξεις στα έργα τού Ομήρου; Το βιβλίο δεν είναι η πηγή τού νερού αλλά η στάμνα με την οποία πηγαίνουμε στην πηγή. Η πηγή είμαστε εμείς".

"Το πιο σημαντικό είναι ο αναγνώστης όχι ο συγγραφέας", σχολίασε για την έπαρση ομότεχνών του στους οποίους συνέστησε να διαβάζουν περισσότερο απ' όσο γράφουν.

Ακολούθησε μία ενδιαφέρουσα συζήτηση με το κοινό το οποίο έθεσε ενδιαφέροντα και πολλά ερωτήματα, όπως το "γιατί δεν υπάρχουν πλέον μεγάλα ονόματα στη λογοτεχνία, αντίστοιχα αυτών που ακούστηκαν εδώ" ή για την "πολιτική διάσταση των λογοτεχνικών έργων" αλλά και προτάσεις για ανάγνωση βιβλίων.

Η Βιβλιοθήκη τού Δήμου Ηλιούπολης κάνει σπουδαία δουλειά στην προώθηση τής φιλαναγνωσίας και του πολιτισμού στην πόλη. Λειτουργεί στο κτίριο τού ΟΤΕ, διαθέτοντας άνεση χώρου και 23.000 τίτλους απ' όλες σχεδόν τις επιστήμες.

Είναι μία από τις 9 βιβλιοθήκες που επιλέχτηκαν από τη Future Library με χρηματοδότηση τού ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, όπου λειτουργεί το Media Lab με εργαστήριο υπολογιστών και στούντιο ηχογράφησης.

Το παιδικό τμήμα τής βιβλιοθήκης συνεργάζεται με τα τοπικά σχολεία προσελκύοντας με δραστηριότητες τους μαθητές στο χώρο.

Ιδιαίτερη όμως αξία έχει έχει η κινητή βιβλιοθήκη, ένα όχημα τού δήμου που μεταφέρει και διανέμει βιβλία σε παιδιά σε απόμερες περιοχές τού δήμου. Ναι, μέσα στο λεκανοπέδιο λειτουργεί κινητή μονάδα. Χωρίς εφησυχασμό, "ελάτε εσείς στα βιβλία", πηγαίνουν τα βιβλία στα παιδιά.

Τα συγχαρητήριά μας στο δήμο γενικά αλλά και ειδικά στους ανθρώπους του που γνωρίσαμε και μας φιλοξένησαν θερμά. Ευχαριστούμε.

Η ομιλία τής κας Καμπέρου

Ο Δημήτρης Στεφανάκης σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Έχει μεταφράσει έργα των Σωλ Μπέλοου, Φόρστερ, Γιόζεφ Μπρόντσκι και Πρόσπερ Μεριμέ.

Το πρώτο του μυθιστόρημα, «Φρούτα εποχής» κυκλοφόρησε το 2000. Ακολούθησαν: «Λέγε με Καΐρα» το 2002, «Το μάτι της επανάστασης έχει αχρωματοψία» το 2005, «Μέρες Αλεξάνδρειας» το 2007 η α’ έκδοση και το 2011 η β’ έκδοση, το οποίο μεταφράστηκε στα γαλλικά, στα ισπανικά και στα αραβικά.

Συνέχισε με τα έργα: «Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι» το 2009, «Θα πολεμάς με τους θεούς» το 2010, «Φιλμ νουάρ» το 2012.

Σημαντικές είναι οι μεταφράσεις και η συμμετοχή του σε συλλογικά έργα.

«Η αφήγηση είναι παρηγοριά: Σου δίνει το δικαίωμα να παραλείπεις όσους και όσα σε κάνουν να ντρέπεσαι, να αμφιβάλλεις, να μετανιώνεις». Με αυτή την φράση ο Δημήτρης Στεφανάκης, βραβευμένος στην πεζογραφία με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη και με το Prix Μediterranee Entranger για το 2011, μας εισάγει στο νέο του βιβλίο με τίτλο: «Άρια, ο κόσμος από την αρχή» και ταυτόχρονα ολοκληρώνει μια τριλογία αυτοτελών μυθιστορημάτων με θέμα τον κοσμοπολιτισμό που εγκαινιάστηκε με το βραβευμένο «Μέρες Αλεξάνδρειας», πέρασε στο «Φιλμ νουάρ» και ολοκληρώνεται με το «Άρια, ο κόσμος από την αρχή».

Ο συγγραφέας Δημήτρης Στεφανάκης χρίστηκε Ιππότης Γραμμάτων και Τεχνών από το Γαλλικό Ινστιτούτο στις 30 Σεπτεμβρίου 2014. Το Τάγμα των Γραμμάτων και των Τεχνών, που βράβευσε τον συγγραφέα, διαχειρίζεται εκ μέρους του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας την επιβράβευση των διακριθέντων για τη δημιουργικότητά τους στον καλλιτεχνικό ή λογοτεχνικό τομέα ή για τη συμβολή τους στην προώθηση των τεχνών και των γραμμάτων στη Γαλλία και σε όλο τον κόσμο.

Γνώστης της ελληνικής και ευρωπαϊκής Ιστορίας της Λογοτεχνίας μεταδίδει τις γνώσεις του όμορφα και άμεσα.

«Αποστολή της λογοτεχνίας είναι να μας οδηγεί πάντοτε στο καλοκαίρι των ιδεών, στο αδιαπραγμάτευτο φως των αισθήσεων. Προσωπικά, αυτό ψάχνω στα δικά μου βιβλία, όσο και στα βιβλία των άλλων», υποστηρίζει στο βιβλίο του «Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι». Και συνεχίζει «η Μεσόγειος αυτή η κοιτίδα της ιστορίας, διαμορφώνει λαούς από σκληρό μέταλλο που θα αντιπαλεύουν πάντοτε με επιτυχία κάθε είδους κρίση».

Ο πολυβραβευμένος συγγραφέας αναγνωρίζει γράφοντας ότι «το πιο συναρπαστικό σημείο της ιστορίας είναι όταν έρχεται ο κεντρικός ήρωας, ο πρωταγωνιστής» και μας εμπιστεύεται τα μυστικά της γραφής του. Εκείνο που αγνοούμε είναι το παρελθόν των απλών ανθρώπων, που περπάτησαν στους ίδιους δρόμους πριν από μας, που κατοίκησαν τα ίδια σπίτια και πέρασαν τη ζωή τους κοιτώντας τον ίδιο ουρανό. Αυτή η Ιστορία, η μικρή ιστορία, μας διαφεύγει και είναι η πιο σημαντική.

Δημιουργός με πληθωρική φαντασία και διαφορετικό στυλ στα βιβλία του, κατάφερε να έχει διεθνή καριέρα και να είναι κοντά στο αναγνωστικό κοινό.

Ευχαριστούμε τον συγγραφέα για την παρουσία του και συγχωρέστε μας αν ξεχάσαμε κάτι από την συγγραφική του πορεία.